Portalu
Zabytkowy „dom pod zegarem” przy ul. Piłsudskiego ponad sto lat temu był domem i pracownią mistrza zegarmistrzowskiego Michała Mięsowicza (więcej pisaliśmy o nim tutaj). To tutaj jego warsztat przemienił się w Pierwszą Krajową Fabrykę Zegarów Wieżowych. W 1990 roku budynek stał się siedzibą Muzeum Rzemiosła, w którym zegarmistrzostwo było jedną z wielu prezentowanych pracowni rzemieślniczych.
We wrześniu 2023 roku rozpoczęła się przebudowa budynku. Muzeum Rzemiosła zostanie przeniesione na ul. Blich, gdzie wciąż trwają prace. Pisaliśmy o tym m.in. tutaj. Teraz charakter miejsca nawiązuje do jego korzeni, a zbiory, które ponad 30 lat znajdowały się w magazynach, bo nie miały odpowiedniego miejsca do eksponowania, w końcu zostały zaprezentowane.
- Przestrzeń powiększyła się przez odkopanie zasypanych piwnic, ale były to skomplikowane prace konstrukcyjne. Przez to, że jest to zabytek położony na skarpie dla bezpieczeństwa wszystkie wykopy i pogłębianie fundamentów odbywało się ręcznie, bez sprzętu mechanicznego – mówi Marta Rymar, dyrektor Muzeum Rzemiosła.
Budynek zyskał więc nowy poziom, klatkę schodową, windę oraz przebudowane sale ekspozycyjne. Zostały one zaprojektowane przez pracownię Adventure, która specjalizuje się w multimedialnych muzeach i stworzyła m.in. wystawy Muzeum Browaru Żywiec, Aushwitz czy ekspozycje multimedialne w Muzeum Bóbrce.
- Stworzyliśmy w Krośnie jedyne w Polsce i być może w Europie muzeum, które jest stricte poświęcone zegarom wieżowym, mierzeniu czasu i zegarom. Wyjątkowość pokazuje postać Michała Mięsowicza, ponieważ on założył Pierwszą Krajową Fabrykę Zegarów Wieżowych. Wiemy, że pionierami w tej dziedzinie byli Austriacy czy Niemcy, natomiast my mieliśmy w Polsce to jedno wyjątkowe miejsce, właśnie tutaj w Krośnie. Z czego jesteśmy dumni i musimy się tych szczycić i chwalić oraz przypominać tę postać – mówi Marta Rymar.
Upamiętnienie tej historii odbywa się z pomysłem, w nowoczesny i multimedialny sposób. Oto co znajdziemy w nowym muzeum:
Pierwsza z sal na parterze, choć sprawia wrażenie tajemniczej, daje odpowiedzi na ważne pytania – czym w ogóle jest czas, dlaczego i jak go mierzymy, co filozofowie pisali o czasie. Można tu poznać czas od strony naukowej i życiowej, a także przekonać się, że dla każdego z nas czas płynie trochę inaczej. Pokazuje to test przycisku – przyłóż do niego dłoń na 30 sekund, a licznik pokaże Ci, jakie masz wyczucie czasu.
Historie i eksponaty ukryte są w różnych zakamarkach, a kluczem do nich jest…kluczyk. Taki sam, którego Michał Mięsowicz używał do nakręcania jednego ze swoich zegarów. W jednym miejscu przekręcenie kluczyka podświetla gablotę, w innym uruchamia stanowisko doświadczalne lub interaktywną opowieść.
W kolejnym pomieszczeniu możemy poznać rodzinę Mięsowiczów. Tam zobaczymy meble, które stały w ich domu, przedmioty, jakich używali na co dzień czy zabawki, którymi bawiły się dzieci. Można zobaczyć ożywione rodzinne fotografie, a także posłuchać wspomnień żyjącej wnuczki zegarmistrza.
W sali prezentowany jest także film, w którym Michał Mięsowicz oprowadza swojego brata po Krośnie z lat 20. ubiegłego wieku.
W tej części można też zagrać w interaktywną grę, poprawne odpowiedzi na pytania o zegarmistrzostwo sprawią, że twarz Michała Mięsowicza ułoży się z wirtualnych puzzli.
Schodząc w dół (lub jadąc windą) trafiamy do prawdziwej zegarmistrzowskiej pracowni.
- W przestrzeniach dawnej fabryki zostało dużo elementów, z których powstawały zegary, np. tryby (koła zębate - przyp. red.) czy ramy zegarowe. Nie było jednak maszyn, a zależało nam, aby pokazać takie same, na których pracował Michał Mięsowicz. Szukanie ich było trochę jak śledztwo detektywistyczne, ale udało się zdobyć maszyny z tamtej epoki. Trzy sprowadzono z Czech, a dwie z Niemiec – opowiada Marta Rymar.
Tylko szklana szyba dzieli zabytkową fabrykę od współczesnej pracowni zegarmistrzowskiej.
- Jest to jedna z najlepiej wyposażonych pracowni zegarmistrzowskich, można powiedzieć, że w Europie. Koszt sprzętu to jest prawie milion złotych. Służy on między innymi do naprawiania bardzo drogich zegarków, jak np. Rolexy i inne z najwyższych półek - mówi dyrektor muzeum.
Jednym z nich jest urządzenie, na którym kładzie się zegarek i ono go „słucha”, a następnie wskazuje, w jakiej części lub jakim podzespole jest problem.
W tym miejscu będzie pracował pan Tadeusz, który pochodzi ze Śląska, a przez 35 lat prowadził w Paryżu swoje atelier zegarmistrzowskie. Teraz na emeryturze zamieszkał na Podkarpaciu.
- Wspólnie z Towarzystwem Zegarmistrzów Polskich mamy ideę stworzyć tutaj klasę branżową, w której moglibyśmy na tym sprzęcie uczyć przyszłych zegarmistrzów, aby przywrócić ten zawód – zdradza pani dyrektor.
W kolejnym, niebieskim pomieszczeniu można zobaczyć makiety budynków, na których do dzisiaj znajdują się zegary krośnieńskiego mistrza.
Za pomocą specjalnej, elektronicznej wyszukiwarki, można sprawdzić, czy w interesującym nas mieście znajduje się zegar Mięsowicza. W katalogu jest ich aż 280.
Ostatnią z ekspozycji są zegary pochodzące ze sklepu Michała Mięsowicza. – Ta kolekcja zegarów to była pierwsza kolekcja, jaką zebrano w Muzeum Rzemiosła – mówi Magdalena Czelna-Mikosz, zastępca dyrektora Muzeum Rzemiosła.
Na piętrze budynku znajdują się pomieszczenia dla pracowników, a także sala edukacyjna, która będzie służyć organizacji np. warsztatów dla dzieci. Tutaj w każdej sali i w każdym korytarzu jest zegar. Nie zabrakło ich także w toaletach – korzystających z nich gości o pełnych godzinach może zaskoczyć kukułka. Co ważne toalet jest kilka, zostały one także przystosowana do osób z niepełnosprawnościami oraz wyposażone w przewijak, czego brakowało w dawnej siedzibie muzeum.
Fabryka Zegarów Wieżowych będzie otwarta od wtorku do piątku od 8:00 do 18:00 oraz w soboty i w niedziele od 10:00 do 18:00. Bilet normalny będzie kosztował 35 zł, ulgowy oraz z Kartą Mieszkańca – 25 zł.
Od środy (29.04) trwa oficjalne otwarcie filii i przez cały weekend majowy zwiedzanie jest bezpłatne. Pełen program dostępny jest tutaj.
Kolejną okazją do darmowego zwiedzania Fabryki Zegarów Wieżowych będzie Noc Muzeów zaplanowana na 16 maja (sobota).
