Portalu
Krośnieński Rynek w przeszłości był bardziej zielony, z drzewami, krzewami, kwiatami, alejkami i ławkami, które zapewniały intymność. Po jego rewitalizacji na przełomie lat 90. i 2000. większość zieleni została zlikwidowana, a płytę wyłożono kostką brukową, pozostawiając jedynie parę drzew. Od kilku lat mieszkańcy Krosna coraz częściej postulują o więcej zieleni na Rynku, aby stworzyć cień i ożywić to miejsce.
O pierwszych koncepcjach magistratu na zazielenienie dawnego centrum miasta informowaliśmy już w 2020 roku – tutaj. Dopiero 2024 rok przyniósł konkrety (tutaj), ale plany okazały się zbyt ambitne, a dokładniej zbyt kosztowne i czasochłonne. Spory teren wykopów niósł ze sobą konieczność szczegółowych badań archeologicznych (takich jak te w latach 90., tylko na innych obszarach), co znacznie wydłużyłoby prace i wpłynęło na koszty, które oszacowano na 6 mln zł. Dlatego rok temu ogłoszono nową wersję projektu, której założenia pozostają aktualne do dzisiaj.
Z rosnących obecnie drzew wycięta zostanie jedynie jabłoń znajdująca się najbliżej fontanny. Powodem jest zły stan zdrowotny drzewa. Murek z piaskowca, który go otacza zostanie zdemontowany i ograniczony do sąsiedniego świerka.
Podczas inwentaryzacji dendrologa podobną opinię i zalecenia wycięcia otrzymały również wszystkie trzy świerki. Pozostaną one jednak nienaruszone, tak samo, jak robinie akacjowe po drugiej stronie Rynku. Ich stan jest lepszy, ale wymaga poprawy warunków siedliskowych.
Nasadzonych zostanie 12 nowych drzew, będą to klony polne, które dobrze znoszą miejskie warunki. Każde z nich będzie miało min. 4 metry wysokości. Drzewa zostaną otoczone kratownicami, przy każdym będzie ławka.
Grunt pod nowymi drzewami zostanie wymieniony na specjalne podłoże antykompresyjne, które zapewnia korzeniom swobodny dostęp do wody i powietrza. Wszystkie drzewa (stare i nowe) zostaną objęte systemem nawadniania dokorzeniowego, który zostanie podzielony na 4 sekcje. Za pomocą aplikacji będzie on umożliwiał zdalny monitoring i indywidualne sterowanie nawadnianiem dla każdej sekcji.
W projekcie przewidziano wykorzystanie istniejących ławek, koszy na śmieci oraz leżaków miejskich, które zostaną zdemontowane z dotychczasowych miejsc, a następnie ponownie rozmieszczone w zmienionym układzie. Całkiem nowe mają być stojaki rowerowe (10 szt.).
Miasto wyłoniło już wykonawcę, chociaż złożone oferty nieco przewyższały zakładaną kwotę 1,9 mln zł. Wybrano rzeszowską firmę PDD Energy Sp. z o.o., która wykona prace za niecałe 2,2 mln zł. Środki na ten cel mają pochodzić z nieoprocentowanej pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego na zieloną transformację miast, finansowanej z Krajowego Planu Odbudowy.
- Szczegółowy harmonogram prac zostanie opracowany przez wykonawcę po podpisaniu umowy – informuje Joanna Sowa, rzecznik Urzędu Miasta, ale znane są już wstępne założenia.
Władze miasta chciały uniknąć przeprowadzania badań archeologicznych. Niestety po uzgodnieniach z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków ustalono, że będą one konieczne w miejscu dwóch nowych drzew rejonie kamienic Rynek 9 i 10. Przy pozostałych wykopach wystarczy nadzór archeologiczny, czyli obserwacja.
Badania archeologiczne mogą zacząć się jako pierwsze, jeszcze latem i nieco utrudniać komunikację w tej części. Miasto zapewniło restauratorów, że teren robót zostanie wydzielony w sposób nie uciążliwy dla otoczenia i klientów restauracji. - Szczegółowy zakres prac rozbiórkowych będzie wynikał z projektu badań oraz wyników odkrywek archeologicznych – dodaje magistrat.
Od tego, co odsłonią badania, ale także wykopy, które będą pod nadzorem, zależy, czy inwestycję uda się ukończyć w terminie, czyli do końca roku.
Pozostałe wykopy, pod kolejne 10 drzew planowane są dopiero od września. Restauratorom zależało, aby prace w ich rejonie rozpoczęły się jak najpóźniej ze względu na odbywające się wtedy Balonowe Mistrzostwa Świata, dlatego wykopy zaczną się najpierw od strony ul. Portiusa, a następnie w kolejnych miejscach.
Biorąc pod uwagę, że drzewa można sadzić najpóźniej w listopadzie, wykonawca ma zaledwie 3 miesiące na najbardziej zaawansowane prace.
Harmonogram zakłada więc, że wykopy nie wpłyną na organizację letnich imprez na Rynku, takich jak Święto Miasta (19-21.06), Karpackie Klimaty (20-23.08), Krośnieńskie Potańcówki czy zbliżające się Juwenalia (29-30.05).
- Planowane jest etapowe zajmowanie płyty Rynku w obszarze istniejącego oświetlenia (słupów oświetleniowych) w kierunku środka rynku w pasie ok. 10 m, sukcesywnie, w miarę realizacji robót ziemnych i montażowych. W trakcie realizacji robót ruch przez środek Rynku, na przedłużeniu ul. Sienkiewicza i Piłsudskiego, będzie czasowo ograniczony na potrzeby wykonania przekopów pod instalacje. Nie planuje się natomiast zamknięcia wjazdu od ul. Słowackiego i ul. Portiusa – mówi o utrudnieniach rzecznik.
Demontaż ławek, leżaków, koszy oraz innych elementów małej architektury ma się rozpocząć w październiku.
Magistrat podkreśla, że zakres prac został szczegółowo omówiony i wyjaśniony z restauratorami i przewodniczącym Rady Śródmieście Piotrem Rasiem na spotkaniu w Urzędzie Miasta.
Utrudnienia i wykopy będą wynikać nie tylko z inwestycji zazieleniania Rynku, ale także z montażu instalacji świetlnych (iluminacji). O pomyśle oraz pierwszych jego testach, pisaliśmy w 2020 roku - tutaj.
Montaż nowego oświetlenia na Rynku rozpocznie się od października. - Będzie się to wiązało z koniecznością prowadzenia prac ziemnych pod sieć kablową, wykonywaną odcinkowo, tak aby ograniczyć utrudnienia dla mieszkańców i turystów – zaznacza magistrat.
Podświetlony zostanie rektorat PANS (Rynek 1) oraz kamienice po przeciwległej stronie płyty. Iluminacje pojawią się jeszcze w kilkunastu innych lokalizacjach – tam montaż będzie się odbywał stopniowo od maja do grudnia tego roku:
Montażem oświetlenia zajmie się firma Europel Energo Sp. z o.o. z Korczyny. Koszt wynoszący prawie 3,2 mln zł zostanie pokryty z Funduszy Europejskich dla Miejskich Obszarów Funkcjonalnych.
Tylko czy naprawdę potrzebujemy iluminacji świetlnych ?
Ta testowa na muzeum wygląda koszmarnie.
Super, na pewno będzie o wiele lepiej jak jest, mamy piękny rynek, warto w niego inwestować, koszt rewitalizacji rynku i podświetlenia pięknych obiektów jest porównywalny z kosztem 4 jupiterów przy stadionie zafundowanych klubowi żużlowemu z pieniędzy mieszkańców przez władze miasta Krosna ☺️
Cieszy mnie to zazielenianie Rynku, bo podczas upałów nie bardzo da się tam przesiadywać długo. Pewnie dlatego dużo ludzi przenosi się z Rynku do Vivo pod dach, by być w społecznościach. A Rynek na tym traci.
