Regionalne Centrum Kultur Pogranicza zaprasza do udziału w kolejnej odsłonie wydarzenia „Świet(l)ne Miasto Krosno”. 26 lipca 2026 roku (niedziela) spotkamy się w miejscu, które opowiada historię pisaną światłem, naftą, nauką, tradycją i sztuką.
Wydarzenie to łączy dziedzictwo Ignacego Łukasiewicza ze współczesną nauką, technologią i twórczym działaniem. W programie eksperymenty naukowe, koncert i parada, działania artystyczne i wspólne odkrywanie zjawisk, które od ponad 170 lat napędzają wyobraźnię kolejnych pokoleń.
Świet(l)na trasa kolejki CDS z przewodnikiem
Przedpołudnie lub popołudnie warto zarezerwować na poznanie Krosna z innej perspektywy. Świet(l)na kolejka CDS zabierze uczestników w podróż niecodzienną trasą, prowadzącą śladami naftowej historii miasta. Przejazd z przewodnikiem pozwoli spojrzeć na Krosno z pokładu ciuchci i poznać miejsca związane z jego przemysłowym dziedzictwem. To propozycja, która zainteresuje zarówno najmłodszych, jak i starszych uczestników wydarzenia.
Godz. 13.00, 14.30
Głównym trzonem ekspozycji jest jedna z najcenniejszych w Europie i na świecie kolekcji lamp naftowych, pochodzących z różnych wytwórni europejskich i światowych. Wystawa prezentuje najpopularniejsze źródła światła w porządku chronologicznym: od starożytnych lampek oliwnych przez nowożytne świeczniki i kandelabry, lampy olejne, naftowe, po lampy elektryczne z 1. połowy XX wieku. Wyjątkowa aranżacja zabytkowych wnętrz wprowadza nas tu w klimat mieszczańskiego salonu przełomu wieków.
Godz. 16.00-20.00
Jednym z elementów wydarzenia będą stoiska prezentacyjne instytucji, firm oraz organizacji związanych bezpośrednio lub pośrednio z przemysłem naftowym i gazowniczym, których działalność stanowi kontynuację dziedzictwa Ignacego Łukasiewicza.
Uczestnicy będą mogli poznać historię i współczesne oblicze branży, porozmawiać z przedstawicielami poszczególnych podmiotów oraz dowiedzieć się, jak wygląda praca specjalistów związanych z poszukiwaniem, wydobyciem, przetwarzaniem i wykorzystaniem surowców energetycznych.
Z Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego uczestnicy wykonają czaki górnicze, a Państwowa Akademia Nauk Stosowanych przygotowała atrakcje, tj. symulator jazdy, świetlne ślady i kreatywne lampiony czy długopis 3D. Prezentacje będą okazją do popularyzacji wiedzy naukowej i technicznej, promocji ścieżek edukacyjnych oraz zawodowych, a także pokazania znaczenia przemysłu naftowo-gazowego dla rozwoju regionu kiedyś i dzisiaj.
Godz. 16.00-20.00
Poznaj sekrety animacji i ludzkiego postrzegania. Stwórz film animowany. Dzięki ruchomemu stołkowi zapoznaj się z zasadą zachowania momentu pędu. Pokonując labirynt, poznaj wpływ środowiska na życie drzewa.
To tylko niektóre z możliwości dostępnych dla odkrywców podczas zwiedzania mobilnej wystawy Podkarpackiego Centrum Nauki. Wystawa adresowana jest do osób w wieku od 5 do 99, a nawet 100 i więcej lat! Doświadczajcie. Chłońcie wiedzę o świecie.
Godz. 16.00-20.00
Dwupoziomowe laboratorium, w którym w atrakcyjny sposób zostaje przybliżony świat nauki. Naukowcy inspirują młodych odkrywców i pokazują, że eksperymentowanie może być fascynujące - zupełnie jak za czasów Ignacego Łukasiewicza.
W programie: pokazy i warsztaty chemiczne, eksperymenty fizyczne z zakresu elektrostatyki i przepływu prądu, zajęcia dotyczące odnawialnych źródeł energii oraz roli energii w naszym codziennym życiu. Nauka w Drodze to laboratorium, które dociera tam, gdzie na co dzień brakuje dostępu do specjalistycznej bazy edukacyjnej. To podróż pełna naukowych emocji, dzięki której wiedza naprawdę rusza z miejsca.
Godz. 16.00-20.00
To szereg ciekawych eksperymentów, które zabiorą każdego uczestnika do świata nauki i doświadczeń. Suchy lód (magiczny dwutlenek węgla) to zabawa ze stałym dwutlenkiem węgla, który sublimuje - przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy. Eksperymenty z suchym lodem generują dużo białego dymu, kolorów i emocji, co zapewnia efekt „WOW”.
Uczestnicy wytworzą gęsty, biały dym w kolorowych zlewkach oraz rosnącą, szaloną pianę, określaną jako „chemiczne węże”. Sztuczny kawior, czyli chemiczne robaczki (chemia molekularna / polimerowe robaczki) to doświadczenie z zakresu chemii molekularnej, podczas którego uczestnicy pod okiem instruktorów samodzielnie wykonują kolorowe polimerowe robaczki. Uczestnicy wykonają kolorowe, zapachowe glutki i będą mogli zabrać je jako pamiątkę z wydarzenia do domu.
Poliakrylan sodu, czyli zwiększanie objętości (sztuczny śnieg), to doświadczenie związane ze zwiększaniem objętości, przeprowadzane na bazie poliakrylanu sodu. Eksperyment ten jest często nazywany „sztucznym śniegiem” i polega na powiększaniu magicznego proszku chemicznego, ukazując proces znacznego zwiększania objętości. Dodatkowo w ramach wspólnego eksperymentowania zaplanowany został również eksperyment z cyjanotypii, czyli tzw. malowanie światłem.
Godz. 16.00-20.00
Godz. 16.00-20.00
Ignacy Łukasiewicz był przede wszystkim praktykiem i wizjonerem techniki. Strefa Konstruktora, oparta na budowaniu maszyn i mechanizmów z ustandaryzowanych elementów, oddaje ducha jego pracy. Uczestnicy wydarzenia będą nie tylko bawić się, ale również uczyć logicznego myślenia i zasad mechaniki, które były fundamentem przy projektowaniu pierwszych lamp naftowych.
Na najmłodszych czeka miękka i bezpieczna strefa z dużymi klockami oraz autorskimi tablicami manipulacyjnymi. Będą mogli m.in. przykręcić duże, kolorowe śruby, rozwijając przy tym sprawność rączek i ciekawość świata.
Dodatkowo w strefie dostępny będzie warsztat tworzenia obrazów techniką String Art na drewnianych deseczkach. Uczestnicy, korzystając z przygotowanych szablonów, samodzielnie wbiją gwoździe, a następnie przy pomocy kolorowych nici lub gumek stworzą wzory nawiązujące do dziedzictwa Ignacego Łukasiewicza: lampy naftowe, wieże wiertnicze oraz płomienie.
To połączenie rzemiosła z historią Łukasiewicza, które pozwala uczestnikom zabrać ze sobą fizyczną pamiątkę bezpośrednio kojarzącą się z patronem wydarzenia. Natomiast dla lubiących łamigłówki i pracę zespołową dostępna będzie jeszcze jedna atrakcja - gra terenowa utrzymana w tematyce związanej z działalnością Łukasiewicza.
Godz. 16.00-20.00
Kreatywne połączenie zabawy konstrukcyjnej, projektowania i technik druku. Uczestnicy będą mieli okazję wcielić się w rolę projektantów wzorów, samodzielnie tworząc autorskie, nietypowe matryce drukarskie z wykorzystaniem niewielkich klocków konstrukcyjnych. Podstawą działania będzie eksperymentowanie z kompozycją i formą.
Na specjalnych płytkach uczestnicy ułożą własne wzory, symbole i znaki, które następnie staną się matrycami do wykonania nadruków. Inspiracją mogą być zarówno abstrakcyjne układy geometryczne, jak i motywy nawiązujące do tematyki wydarzenia - wynalazczości, przemysłu naftowego, energii, a nawet przyrody.
Za pomocą wałków pokryją swoje konstrukcje farbą, a następnie odbiją wzór na odpowiednio przygotowanych fragmentach tkaniny. W ten sposób powstaną unikatowe printy, które zostaną wykorzystane do stworzenia naszywek, wszywek, metek lub niewielkich tekstylnych pamiątek.
Wspólne tworzenie nietypowej, bo bardzo „zadrzewionej” makiety, będzie nawiązywać do szerokiego kontekstu działalności społecznej Ignacego Łukasiewicza, który obok swoich osiągnięć przemysłowych, był również aktywnym organizatorem życia gospodarczego i społecznego na terenie XIX-wiecznej Galicji. Angażował się w rozwój lokalnych społeczności, traktując działalność gospodarczą jako narzędzie poprawy warunków życia mieszkańców.
W jego majątku w Chorkówce i okolicznych miejscowościach realizowano działania charakterystyczne dla nowoczesnego gospodarowania ziemią, obejmujące rozwój infrastruktury, wspieranie edukacji oraz inicjatywy służące lokalnej społeczności. Jednym z ważnych elementów takiego podejścia było racjonalne i odpowiedzialne wykorzystywanie zasobów przyrody. W czasach Łukasiewicza powszechną praktyką było zakładanie sadów oraz sadzenie drzew użytkowych, w tym owocowych i miododajnych, które przynosiły korzyści mieszkańcom, podróżującym dawały cień, upiększały krajobraz i stanowiły źródło dodatkowych dochodów.
Inspirując się tym sposobem myślenia, uczestnicy wydarzenia wspólnie stworzą przestrzenną makietę pełną zieleni. Każda osoba będzie mogła wykonać własne drzewo - owocowe, liściaste, iglaste, miododajne lub pełniące inną funkcję przyrodniczą - a następnie umieścić je na specjalnie przygotowanej makiecie. Powstające elementy będą stopniowo tworzyć wspólny krajobraz składający się z sadów, alei drzew, terenów zielonych i ścieżek. Wspólnie stworzymy wielkoformatową, partycypacyjną instalację pokazującą, jak dzięki współpracy i trosce o środowisko można tworzyć przestrzenie przyjazne zarówno ludziom, jak i naturze.
Udział w wydarzeniu to również okazja, żeby zmierzyć się z wielkoformatową grą inspirowaną życiem i działalnością wynalazców związanych z naszym regionem. Poruszając pionkami po planszy, gracze ruszą w podróż w towarzystwie Ignacego Łukasiewicza, Michała Mięsowicza i Jana Szczepanika.
Prezentacja wybranych prac, które powstaną podczas spaceru fotograficznego prowadzonego przez artystkę Aleksandrę Olszówkę. Wydrukowane zdjęcia zostaną zaprezentowane w formie miniwystawy, tworząc niepowtarzalną galerię osobistych historii i fotograficznych interpretacji uczestników.
Godz. 16.00-18.30
Godz. 16.30-19.30
Instrukcja dla podróżnych: prosimy schować smartfony i przygotować się na lekkie zawroty głowy od nadmiaru mosiądzu i wiktoriańskiej fantazji. Podczas wydarzenia Teatr Gry i Ludzie zaprasza na widowiskową Paradę Steampunkową - powrót do epoki, w której technologia budziła wyłącznie czysty zachwyt. Przenosimy krośnieńskie ulice w czas radosnej, XIX-wiecznej rewolucji przemysłowej.
Co na Was czeka w tej mechanicznej podróży? Zuchwała inżynieria: monumentalna łódź podwodna (mechaniczna ryba-batyskaf), widowiskowy trójkołowy rower oraz mobilny, kapryśny aparat fotograficzny, który uwiecznia rzeczywistość... po swojemu. Ostrzegamy: efekty mogą Was zaskoczyć. Osobliwości na trasie: galeria nietuzinkowych postaci.
W tłumie spotkacie ekscentrycznych odkrywców, radiotelegrafistów łapiących sygnały z innych wymiarów i szalonych wynalazców. Steampunkowe retro-show: hipnotyzująca muzyka na żywo. Przestrzeń wypełnią rytmy perkusji, nostalgiczne dźwięki klaksonów i metaliczne interludia ukryte w setkach przeszkadzajek. Ostrzeżenie: załoga nie uznaje barier. Aktorzy z właściwym sobie dowcipem i energią wciągną Was w interakcje, zacierając granicę między teraźniejszością a XIX-wieczną bohemą. Docelowo działania animacyjno-teatralne grupy odbywać się będą na płycie rynku.
